बाँदर हैरानीले अधिकाँश फाँट बाँझै

महेन्द्र जिसि/आरसी टाइम्स
पोखरा, माघ १
धान थन्क्याइसकेपछि पर्वतका अधिकाँश फाँटहरु बाँझै छन  । हिउँदे सिचाई भईरहेका जग्गाहरु समेत पछिल्लो वर्ष बाँझै रहने दर बढदो छ  । अहिले जिल्लाभर बाँदरको हैरानीका कारण लगाएको बाली नजोगिने भएपछि किसानहरुले खेती गर्नै छाडेका छन  ।
पर्वतमा आलुको पकेट क्षेत्र मानिने जलजला गाउँपालिकाका बनौ, शालिजा, लेखफाँट, क्याङ, भुकताङले, बाँसखर्कलगायत बस्तीमा आलु खेतीमा पनि बाँदर मुख्य समस्या रहेको भन्दै किसान चिन्तित छन  ।
त्यती मात्रै नभई कुश्मा फलेवास, कुर्घा, बराचौर लगायतका फाँटहरु किसानले खेती गर्न छाडेका छन  । बाँदर मृर्ग, दुम्सीको हैरानीका कारण हिँउदे खेती गर्न नसकीएको किसानहरु बताउँछन  । फलेवासकी तुलशी भुजेलले हिउँदे खेतीको मुख्य शत्रु बाँदर बनेको बताईन ।
‘एक पटक पल्केपछि खेती सखाप नपारेसम्म नछोड्ने रहेछ,’ बाँदरको प्रवृत्तीका कारण खेती जोगाउन नसकीएपछि खेती गर्न किसानले नसकेको बताउँछन  ।
विगतमा हराभर हुने फाँटहरु अहीले बाँझै रहेका छन्  । कतिपय ठाउँमा किसानले बाली जोगाउन रातदिन जाग्राम बस्नुपरेको छ । बाँदर आतंक किसानका लागि टाउको दुखाइको विषय बनेको खेती जोगाउन नसकेको शंकर पोखरीका टोल बहादुर थापाले बताए ।

उच्च पहाडी भेगमा पर्ने ती गाउँको मुख्य बाली आलु खेती हो । हिउँदे खेतीका लागि उपयुक्त मानिने कुश्मा र फलेवास नगरपालिकामा पनि बाँदरको बदमासीले किसानले लगाएको कुनै पनि हिउँदे खेती स्याहार्न नपाएको गुनासो छ ।
गहुँ तोरी, जौ लगायतका खेतीमा बाँदरले सखाप पार्ने भएपछि किसानहरु बैकल्पीक खेतीको खोजीमा छन  । दशकअघिसम्म २६ सय हेक्टर क्षेत्रफलमा गहुँ खेती हुने गरेको गहुँको मुल बीउसमेत निर्यात हुने गरेकोमा पर्वतमा पछिल्ला वर्षमा गहुँ र गहुँको पिठो तराईका विभिन्न उद्योगको भर पर्नुपरेको ज्ञान केन्द्र पर्वतले जनाएको छ  ।